Als patiënten er maar niets van merken

Ook al is de bureaucratie er meestal niet voor niets, werkenden in de zorg klagen er veel over. Zij willen dan ook dat het kabinet vooral daarop bezuinigt, blijkt uit onderzoek van VKbanen en Newcom Research & Consultancy.

De pil uit het basispakket? Bejaarden hun eigen rollator laten betalen? Op veel enthousiasme van werkenden in de zorg kunnen de recente bezuinigingsvoorstellen uit Den Haag niet rekenen. Een grote meerderheid van hen denkt dat veel meer geld valt te besparen door de zorg anders te organiseren. Dit blijkt uit de Barometer Zorg, waarmee de mening van 800 zorgwerkers werd gepeild door VKbanen en onderzoeksbureau Newcom Research & Consultancy.

Hoe kun je de steeds maar groeiende uitgaven in zorg de baas blijven? Hanteer je de kaasschaafmethode en bezuinig je overal een beetje, of pak je het grondiger aan? De werkenden in de zorg kiezen voor het laatste. Of ze nu huisarts, verpleger of medisch specialist zijn; het merendeel van de zorgwerkers vindt de Nederlandse gezondheidszorg vooral bureaucratisch en inefficiënt.

Als we daar wat aan doen, levert dat veel besparingen op, denkt ruim 90 procent van de ondervraagden. ‘Minder bureaucratie, minder regels, minder lijsten invullen, zodat mensen daadwerkelijk op de werkvloer met de cliënt hun werk kunnen doen’, zegt een van de geënquêteerden. Een ander weet ‘uit eigen ervaring’ dat de bureaucratie enorm is toegenomen. ‘Zo’n 40 procent van ons budget gaat op aan administratie.’

Te gemakkelijk

Wim Groot, gezondheidseconoom en lid van de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg (RVZ), is niet verbaasd over de uitkomsten van de enquête. Er zijn volgens hem de laatste jaren veel administratieve handelingen bijgekomen. Maar het is te gemakkelijk om de organisatie van de zorg en de bureaucratie als schuldige aan te wijzen voor de te hoge uitgaven, vindt hij. ‘De bureaucratie is er niet voor niets. Er wordt tegenwoordig meer in teams gewerkt, waardoor er meer afstemming nodig is. De arts is niet meer het alwetende middelpunt. Ook de verpleegkundige heeft meer invloed gekregen en moet daarmee ook meer verantwoording afleggen. Dat kost tijd en dat gaat vaak in de papieren zitten.’

De ondervraagden in de zorg zien evenwel meer wegen naar Rome. Maar liefst 84 procent van hen denkt dat er meer geïnvesteerd moet worden in innovatie van de zorg. Uiteindelijk zal dit veel kosten besparen. Groot denkt dat ze gelijk hebben. ‘Denk aan toezicht in huis via internet, of sensoren die de toestand van de patiënt in de gaten houden. Dat zijn innovatieve maatregelen die veel geld kunnen besparen.’

Voedingsleer

Ook denken vier van de vijf zorgwerkers dat er meer aandacht moet komen voor preventie, zodat mensen gezond blijven en minder naar het ziekenhuis hoeven. Zo stelt een geënquêteerde voor scholen te verplichten om voedingsleer te geven: ‘Gezondheidszorg begint bij een gezonde leefstijl. Dat moet door ouders en scholen verteld worden.’ Een ander ziet een grotere rol weggelegd voor de huisarts. ‘Soms helpt een gesprek met je huisarts al zonder dat er meteen medicijnen of een behandeling voorgeschreven wordt. Daar moeten we dus tijd en geld voor vrijmaken.’

Ook de RVZ, die het kabinet adviseert over de zorg, kwam vorige maand met een advies waarin preventie centraal staat. Zorgverleners en verzekeraars zouden met financiële prikkels een gezonde levensstijl moeten stimuleren. Dat kan bijvoorbeeld door rokers korting te geven op het eigen risico als ze een behandeling aangaan om te stoppen.

Het zijn tot nu toe vooral de zorgwerkers zelf die merken dat er bezuinigd wordt, blijkt uit de Barometer. Ruim 90 procent zegt dat er in zijn organisatie al gesnoeid wordt in het budget. Dat gaat hen blijkbaar niet in de koude kleren zitten, want hetzelfde aantal werknemers zegt dat daarmee de werkdruk is toegenomen. Oorzaak: er wordt minder personeel ingezet en daardoor is minder tijd voor patiënten.

En juist dat laatste vindt het personeel in de zorg belangrijk. Gevraagd naar de verbeterpunten voor de toekomst staat ‘hoge kwaliteit van de zorg’ op de eerste plaats, gevolgd door ‘persoonlijke aandacht voor de patiënt’ en ‘klantvriendelijkheid’. Zorgwerkers zijn het dus niet alleen oneens met de manier waarop er wordt bezuinigd; het ontneemt hen ook veel van het werkplezier.

Desgevraagd zegt zelfs één op de drie zijn baan op te zeggen als de negatieve gevolgen van de bezuinigingen aanhouden. Volgens Groot doet de overheid er goed aan deze signalen niet te negeren. De roep om goed personeel in de zorg zal alleen maar toenemen, denkt hij.

Kaasschaafmethode

Op de korte termijn zal in de zorg evenwel de kaasschaafmethode worden toegepast. Over de voorstellen van Prinsjesdag bestaat veel twijfel. Het plan om de pil te schrappen uit het basispakket krijgt de meeste steun in de zorg: 58 procent. Daarna loopt het enthousiasme snel terug. Zo vindt minder dan de helft het acceptabel dat ouderen zelf hun rollator moeten bekostigen. En slechts 40 procent is het eens met een beperkte verstrekking van antidepressiva.

Dat komt ook door de aard van de bezuinigingen. Voor zorgwerkers is de gelijke toegang tot de zorg heilig. Dus liever dure medicijnen vervangen door goedkopere, of de inkomens van specialisten omlaag, dan mensen die veel gebruik maken van de zorg daarvoor ook meer laten betalen. Snij eerder in de managementlagen, zegt 74 procent. Dat is volgens veel van hen meteen ook het beste remedie tegen de bureaucratie.

Geef je reactie

Je kan een reactie ingeven op een artikel via jouw LinkedIn account.
We vragen je bij een reactie je voornaam, achternaam en functietitel - die tevens automatisch ingeladen zijn vanuit jouw LinkedIn profiel - in te vullen.

Via onderstaande link kan je inloggen met je LinkedIn account. Aanmelden met je LinkedIn Account

Toelichting lezersreacties

Lezersreacties worden geplaatst op de website van VKbanen. Door het insturen van een reactie verleen je impliciet toestemming aan VKbanen je reactie onder vermelding van je naam en functietitel te publiceren op de website. Je reactie zal, indien nodig, worden geredigeerd en ingekort.

De redactie behoudt zich het recht voor om reacties te verwijderen als zij:

• Afwijken van het onderwerp, de stelling of de vraag.
• Beledigend of discriminerend zijn
• Commerciële doeleinden dienen

We vragen je bij een reactie je voornaam, achternaam en functietitel - die tevens automatisch ingeladen zijn vanuit jouw LinkedIn profiel - in te vullen. Die worden bij de bijdrage geplaatst op de website. Je e-mailadres vermelden we niet. Deze zal door de redactie alleen worden gebruikt om je een vraag te kunnen stellen, bijvoorbeeld bij een oproep om informatie, foto’s, of bij onduidelijkheden in de tekst.

De redactie van VKbanen